Various (design, architecture)

ALT = “Silverlight update”

2010-01-20T12:38:00Z

Silverlight is in een rap tempo een standaard user interface aan het worden voor browserapplicaties op het Windows-platform. Onlangs is de eerste bèta van versie 4 uitgekomen, de ontwikkelingen gaan dus heel snel. Daarmee komen ook nieuwe features beschikbaar voor de ontwikkelaars van Silverlight-applicaties en krijgt u als opdrachtgever weer rijkere applicaties.

Silverlight sluit als presentatielaag perfect aan op onderliggende lagen in een Windows-architectuur. Natuurlijk kan een applicatie in Silverlight, met toepassing van transparantie en animaties, heel goed stand-alone in browsers een mooie User Experience (UX) neerzetten. Met Windows Communication Foundation (WCF) Rich Internet Application (RIA) Services is een platform uitgekomen dat Silverlight als presentatielaag beschikbaar maakt in een architectuur met meerdere lagen. RIA services zorgen voor de koppeling van de user interface met de middenlaag en maken de implementatie van zakelijke Rich Internet Applications eenvoudiger. De nieuwe versie van SharePoint belooft betere aansluiting, zodat webparts die SharePoint data zichtbaar maken, dat volledig met Silverlight kunnen doen. Bovendien zullen de webservices van SharePoint zelf beter toegankelijk zijn en kunnen alle lijsten in SharePoint dus ook in een Silverlight-applicatie zichtbaar worden gemaakt. Doordat data via webservices in de plug-in op de clientcomputer terecht komt, past een mooie en effectieve Silverlight-applicatie er prima bij als u een Service Orientated Architecture heeft. Kortom, de mogelijkheden om, ongeacht de onderliggende architectuur, de userinterface helemaal naar uw hand te zetten, zijn allemaal aanwezig. Er ontbreekt echter één ding.

Dat ding is de Silverlight-plug-in. Omdat een RIA per definitie helemaal op de clientcomputer draait, is het noodzakelijk om de Silverlight plug-in binnen de onderneming te installeren. Bij een paar werkplekken is dat te overzien, maar als er tientallen of honderden pc’s geschikt gemaakt moeten worden om de interface van uw zakelijke toepassingen weer te geven, is het een ander verhaal. De software moet uitgerold en beheerd worden. Nieuwere versies moeten zonder problemen geïnstalleerd worden. Eindgebruikers moeten zonder iets van de techniek af te weten de software kunnen starten en gebruiken.

Als u de Adobe Flash plug-in al op de clientcomputers aanbiedt, is de drempel al geslecht: doe precies hetzelfde voor de Silverlight plug-in en u kunt beide technieken gebruiken om RIA’s te tonen. Zijn RIA’s nieuw in uw organisatie, dan heeft u een aantal mogelijkheden tot uw beschikking. Belangrijk is om te kijken met welk mechanisme u momenteel bedrijfskritische applicaties uitrolt. Hoogstwaarschijnlijk is er een methode beschikbaar die direct aansluit op wat u nu al doet. Zo kunt u de enterprise deployment van de plug-in op alle computers zonder begeleiding uitvoeren, ook op computers waar gebruikers geen administratorrechten hebben, het is ook mogelijk om de software als een Important Windows Update aan te merken en zo de software via Windows Updates op de machines van de medewerkers te krijgen. Natuurlijk kan men de plug-in ook zelf installeren. Als ze administratierechten hebben voor hun machine hoeft u alleen de locatie van de plug-in op uw netwerk bekend te maken en binnen een minuut kan de Silverlight-applicatie werken.

Voor alle details, kunt u het beste de Enterprise Deployment White Paper doornemen. Hiermee kunt u uw situatie bepalen en de aanbevelingen volgen. Zo wordt de ontbrekende schakel voor toegang tot alle Silverlight goodness overbrugd.

ALT= Persona non grata

2009-10-09T10:54:00Z

De belangrijkste persoon in het software developmentproces is de eindgebruiker. Als die zich niet welkom voelt, is een project al snel mislukt. Waarom wordt in softwareprojecten zo weinig tijd en aandacht besteed aan het leren kennen van en bouwen voor die eindgebruikers?

De grootste vijand van kwaliteit is gebrek aan tijd. Dit komt vaak door het vaststellen van een deadline. Dat kan wel de druk op een team van ontwikkelaars opvoeren, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat er onvoldoende tijd wordt ingepland om degelijk onderzoek te doen en gebruikers te observeren bij hun activiteiten. Time-to-market kan een legitieme reden zijn voor een strakke deadline. Eerder dan de concurrentie een softwareproduct uitbrengen levert aanzienlijke voorsprong op. Maar regelmatig is een deadline gewoon het logische gevolg van haast. In dat geval wordt impliciet gekozen voor verlies van kwaliteit.

Natuurlijk is tijd geld en moet alle tijd die toegevoegd wordt aan het proces en bijdraagt aan een grotere investering uiteindelijk terugverdiend worden. De vraag is eerder hoe de verdeling van beschikbare tijd is over het design- en development proces. Hier ligt de keuze tussen snelle en goedkope wijzigingen van een ontwerp in het begin van het proces, of voor dure correcties in al geschreven code achteraf. Een applicatie die niet voor de juiste doelgroep is gemaakt, slaat de plank per definitie mis.

Als u ongeïnteresseerd bent in eindgebruikers, bent u mogelijk medeverantwoordelijk voor de grote hoeveelheid software die niet of onvoldoende aansluit op wat ze nodig hebben. Daarmee hebt u invloed op hun productiviteit en plezier in het werk. Als u niet precies weet hoe u het onderzoek naar het gebruik en de toepassing van software omzet naar een interactie ontwerp, is het tijd om u eens te verdiepen in Personas en Scenario’s. Er is voldoende informatie online beschikbaar om een goede indruk op te doen. De karakteristieke eindgebruikers en hun activiteiten in relatie tot de software, leveren de functional requirements waaraan het ontwerp moet voldoen. Ongeïnteresseerdheid en onwetendheid leiden tot een tekort aan waardering voor ontwerpen voor personas. Hiermee worden eindgebruikers Persona non grata.

De oplossing is niet alleen het gebruik personas, maar ook de acceptatie ervan. Personas ontwikkelen heeft niet veel zin, als u ze niet gebruikt in beschrijvingen van de werking van het systeem. Het is de bedoeling om personas steeds door verschillende scenario’s te halen om zo functional requirements boven tafel te krijgen. Op basis daarvan wordt de applicatie ontworpen, waarbij constant getoetst kan worden of een oplossing voldoet voor het doel van elke persona. Verder gebruikt u personas om de communicatie over het ontwerp te verbeteren. Dit houdt in dat u tijdens vergaderingen de personas bij naam noemt en daarmee hun interesses en vaardigheden in acht neemt. U kunt zelf het ontwerp controleren door bij alle features af te vragen of het voldoet voor alle personas. Ook developers dienen zich te houden aan de ont-werpen die voor de computervaardigheden van de personas zijn gemaakt.

Door toepassing en acceptatie van personas krijgt u applicaties die veel beter aan de wensen van gebruikers voldoen. Dit leidt tot snellere acceptatie en uiteindelijk tot loyale klanten.

ALT= See the Light

2009-07-08T15:46:00Z

Als het een beetje meezit is tegen de tijd dat u dit leest de derde versie van Microsoft Silverlight uitgekomen. Aangekondigd voor deze zomer, maar met uitnodigingen voor een launch party op 10 juli, lijkt deze versie ruim op tijd te verschijnen. Opmerkelijk is dat dit de derde versie is in 2½ jaar. De ontwikkelingen zijn snel gegaan. Wat kan Silverlight voor u betekenen?

Silverlight kan vanaf versie 1 al online applicaties leveren die cross-browser en cross-platform werken. Het werkt op basis van de markup taal eXtensible Application Markup Language (XAML). Deze taal biedt talloze grafische mogelijkheden, die wat mogelijk is met HTML en CSS ver achter zich laat. Vanaf versie 2 werkt het samen met de programmeertaal C#, waarmee krachtige software geprogrammeerd wordt. Dit alles op basis van het .NET 3.5 framework, waarmee developers de helpende hand toegestoken wordt om efficiënt zakelijke software te maken.

De vorige versies bevatten al features als vector graphics (waarmee na een kleine download haarscherpe afbeeldingen mogelijk zijn), Animaties (die vloeiend in elkaar overlopen op basis van tijd i.p.v. frames) en transparantie van kleuren en elementen (waarmee mooie effecten behaalbaar zijn).

Deze nieuwe versie van de browser plug-in voegt daar nog een groot aantal features aan toe. De nieuwe functionaliteit m.b.t. navigatie biedt deep linking naar pagina's via links op sites en in e-mails. Validatie van de invoer en foutmeldingen zijn ingebouwd in een aantal standaard controls, maar volledig aan te passen aan eigen wensen. De zogenaamde Penner easing equations, waarmee elastische en verende animaties eenvoudig te maken zijn, behoren nu tot de features van Silverlight. Verder is er een bitmap API, waarmee zelf afbeeldingen gegenereerd worden en gedeeltes van de UI als afbeelding vastgelegd worden. Met Perspective 3D komen moderne interfaces beschikbaar waarbij werkende interfaces op een driedimensionaal vlak gezet worden en over alle drie de assen te animeren zijn. Dit maakt Cover Flow, Carrousels en Accordeonnavigatie haalbaar in Silverlight.

Naast de standaard features maakt Microsoft de opties voor zakelijke toepassingen duidelijk met een implementatie van RIA Services, waarbij verschillende technieken samenkomen in voorbeeld implementaties als een HR oplossing.

Behalve de technische vernieuwingen, die Silverlight interessant maken, is er een aantal redenen waarom een Silverlight applicatie beter is. Wat voor alle online applicaties geldt, is ook voor Silverlight sites waar: het is voor iedereen met een browser en een verbinding bereikbaar. Dat is niet vanzelfsprekend voor desktop programma's. Een grafisch indrukwekkende interface is dat ook niet. Silverlight biedt grafisch veel meer dan de traditioneel grijze Plain Old Windows Applicaties. Een ander voordeel van browserapplicaties is dat de deployment aanzienlijk minder complex is. Door een zogenaamde Out-of-browser applicatie te maken wordt installatie op de desktop triviaal. Het programma blijft in een sandbox draaien, maar krijgt wel een icoon op het bureablad en in het startmenu. Als de online applicatie vernieuwd wordt, zal de offline versie de nieuwe versie ophalen en installeren. Via .NET en C# is er een perfecte aansluiting op modellen en Platforms. Bestaande data en business rules worden gekoppeld aan een nieuwe User Experience in Silverlight. Ervaring met de architectuur en implementatie van online zakelijke applicaties is hierbij zeker waardevol.

Silverlight biedt nieuwe mogelijkheden, die voorheen niet voorhanden waren. Zo ontstaan er kansen voor moderne software die nieuwe oplossingen biedt, eenvoudiger uit te rollen is en beter aansluit op het Microsoft platform. U geeft zo uw verouderde applicaties een nieuw leven met nieuwe mogelijkheden voor omzet en winst.

Google Trends

2008-01-07T07:29:41Z

Google heeft een nieuwe dienst! Het is te vinden op http://trends.google.com en laat zien hoeveel volume webtraffic er wordt gegenereerd sinds 2004 op een zoekterm die naar keuze.

Daarnaast hebben ze een mooie koppeling waarbij ze die data correleren aan het volume nieuwsberichten op internet met diezelfde zoekterm. Daarnaast hebben ze ook nog directe links naar nieuwsberichten direct voorafgaand aan pieken in de webtraffic. Daarnaast tonen zo ook de regions van herkomst aan. India en Nederland scoren opvallend hoog in de zoektermen die ik gebruikt heb.

Onderstaand plaatje over trend history was met betrekking tot de zoekterm "Microsoft Office SharePoint Server."

Wat opvalt is dat de dienst terugzoekt tot 2004. Dit betekent dat Google dus alle zoektermen sinds 2004 bewaard heeft. Dat geeft te denken…

De kip met de gouden eieren: de voorspelbaarheid van softwareprojecten

2007-08-21T12:57:00Z

Een goede planning is een goede voorspelling. Hoe krijg je die voorspelling zo nauwkeurig mogelijk? Dat is de kip met de gouden eieren voor projectmanagement. Grote technologie bedrijven financieren technische universiteiten om ingewikkelde calculatiemethodes te bedenken. De uitkomsten zijn vooralsnog onbruikbaar voor de praktijk. Is er een pragmatische manier om de voorspelbaarheid van softwareprojecten te vergroten?

Een eenvoudig startpunt is om één generiek project aanpak te kiezen. De Macaw Aanpak (DMA)! Het project splits je uit in fases, iteraties en taken. Je kent de taken, telt ze op, berekent een percentage overhead, en hebt dan een werkbare schatting. De realiteit is anders. Aan de ene kant moet je uitvoeren wat je afspreekt, aan de andere kant moet je wegens voortschrijdend inzicht samen met de klant de afspraken herzien.

Welke manier van projecten uitsplitsen is daar het meest geschikt voor? Ik ga uit van het begrip Work Breakdown Structure (WBS). WBS erkent een conventionele en een evolutionaire WBS. De conventionele WBS, zoals wij die in DMA gebruiken, definieert de uitsplitsing van elementen van het projectplan naar afzonderlijke taken. Elementen uit deze hiërarchie zijn bijvoorbeeld fases, iteraties of workflows. Opdelingscriteria zijn bijvoorbeeld product subsystemen, componenten, functies of organisatie eenheden.

Conventionele WBS kent drie zwaktes:

Er is een premature focus op product ontwerp. We richten ons te vroeg op de uiteindelijke oplossing. Het is lastig en duur om voortschrijdend inzicht te incorporeren.
Structuren worden prematuur ontleed, gepland, en gebudgetteerd in of teveel of te weinig detail. Complexe software projecten zijn vaak "overplanned" en kleine projecten vaak "underplanned."
Structuren zijn te projectspecifiek. De kip met de gouden eieren scharrelt pas dichterbij als wij planningen van soortgelijke projecten kunnen vergelijken.

Evolutionaire Work Breakdown Structure

De twee aspecten van planning zijn: proces en product. In tegenstelling tot de conventionele opstelling, focust een evolutionaire WBS planning zich op het proces. Dit stelt je in staat om te anticiperen op veranderingen. Het plan is meer flexibel. Definieer drie niveaus:

Het eerste niveau van de WBS elementen zijn de workflows (management, environment, requirements, design, implementation, test, en deployment).
Het tweede niveau zijn de fases van het project: inception, elaboration, construction en transition. Het plan evolueert op natuurlijke wijze met het voortschrijdend begrip verkregen tijdens de requirements en de architectuur.
Het derde niveau van de WBS elementen wordt gedefinieerd door de activiteiten die een artifact produceren (een artifact is een document). Deze kunnen in een vierde niveau worden uitgesplitst als de complexiteit daarom vraagt.

A Management
	AA Inception Phase Management
		AAA Business case development
		AAB Elaboration phase release specifications
		AAC Elaboration phase WBS baselining
		AAD Software Development Plan
		AAE Inception phase project control
	AB Elaboration phase management
B Requirements		ABA Construction phase release specifications
Enz.	Enz.	Enz.

Tabel 1 – Voorbeeld van evolutionaire WBS

Bovenstaande is echter pas het begin van een goede planning. Afhankelijk van het type project, verschilt de nadruk per fase. Criteria hierbij zijn:

Schaal. Grotere projecten hebben meer niveaus en substructuren nodig.
Organisatie structuur. Samenwerkingsverbanden met onderaannemers of met meerdere afdelingen vertonen onderliggende verbanden.
Custom development. Een intranet project heeft een langere requirements workflow, terwijl de bouw van een technische applicatie meer op design en implementatie leunt.
Business context. Projecten die onder een programma worden uitgevoerd, hebben meer nadruk op management en test. Bij commerciële producten zoals websites, ligt de nadruk op deployment.
Precedent experience. Geen enkel project is zonder voorgeschiedenis. Daar moet in de projectplanning rekening mee worden gehouden.

Tot slot vertaal je de specifieke karakteristieken van je project naar de standaard budgetverdeling en de standaard verdeling in effort en schedule.

first-level wbs element	default budget
Management	10%
Environment	10%
Requirements	10%
Design	15%
Implementation	25%
Assessment	25%
Deployment	5%

Figuur 1 - Default Budget verdeling

Domain	Inception	Elaboration	Construction	Transition
Effort	5%	20%	65%	10%
Schedule	10%	30%	50%	10%

Figuur 2 - Effort en Schedule per Fase

Conclusie

Is de kip met de gouden eieren nu binnen handbereik? Het gebruik van de evolutionaire Work Breakdown Structure is een werkbare manier om planningen nauwkeuriger te maken. Het is een invulling van De Macaw Aanpak die helpt bij het vaststellen van het vereiste detailleringniveau met behoud van flexibiliteit. Het voorziet in de verschillende typen projecten van de Solution Centers. Ik meen dat we hiermee de herhaalbaarheid en voorspelbaarheid van projecten kunnen vergroten.

Wie weet hebben we nu een kandidaat kippetje op het Macaw erf scharrelen...

“Experience Is The Name Everyone Gives To Their Mistakes”

2007-08-07T19:13:00Z

Oscar Wilde zegt op een briljante manier waarom bedrijven Macaw inhuren om oplossingen aan te dragen voor vraagstukken. Wij gaan lerend om met fouten, om ze daarna te evalueren en niet nog eens te maken. Uiteraard worden wij alleen voor dat laatste betaald.

Fouten maken in software kan een dure grap zijn. In 1993 wordt een fout ontdekt in Intel Pentium's "floating point divide" berekening, die Intel uiteindelijk $475 miljoen dollar kostte. Op 15 januari 1990 is er een Network Outage bij AT&T in New York State. Een bug in AT&T's long distance switches doet de enorme mainframes crashen wanneer men een specifiek bericht krijgen van een van de naburige machines. Het bericht dat ze verzenden wanneer ze opstarten na een crash. Als gevolg hiervan crashen, rebooten en crashen 114 switches om de 6 seconden, waardoor 60.000 mensen 9 uur zonder stroom komen te zitten. Totdat de ingenieurs de vorige versie van de software herinstalleren.

De meeste van onze projecten zijn niet zo grootschalig, noch hangen er mensenlevens van af. Toch kunnen fouten klanten geld kosten. Een project van € 100.000 dat uiteindelijk € 125.000 gaat kosten zonder dat de scope is veranderd is wellicht niet te wijten aan één software bug, maar is wel een indicatie dat er fouten zijn gemaakt. Daarom worden nu projectevaluaties ingevoerd (meer daarover in een volgend artikel).

Uit een veel geciteerd onderzoek van KPMG in 2001 is er een top-10 van redenen waarom softwareprojecten falen.

Project Challenged Factors	% of Responses
1. Lack of User Input	12.8%
2. Incomplete Requirements & Specifications	12.3%
3. Changing Requirements & Specifications	11.8%
4. Lack of Executive Support	7.5%
5. Technology Incompetence	7.0%
6. Lack of Resources	6.4%
7. Unrealistic Expectations	5.9%
8. Unclear Objectives	5.3%
9. Unrealistic Time Frames	4.3%
10. New Technology	3.7%
11. Other	23.0%

Opvallend in de tabel is dat Requirements (eisen waar het product aan moet voldoen) voor 35% de oorzaak is voor het niet slagen van een project. Een softwareontwikkelingsmethode dient naast het voorkomen van fouten in software, bovenal fouten in het proces te voorkomen.

Eén van de best practices van De Macaw Aanpak (DMA), erkent de enorme risico's van onduidelijke of veranderende Requirements. De hele Elaboratie fase is hier speciaal aan gewijd. Men erkent dat waar gewerkt wordt, changes zullen voorkomen. Iteratief ontwikkelen is de manier hoe fouten in de beheersing van Requirements middels DMA worden voorkomen.

Met andere woorden, in DMA wordt er niet lineair gedacht, maar cyclisch: je voert in iedere fase dezelfde acties uit (in DMA jargon workflow genoemd) om tot een dieper detailleringsniveau van de Requirements te komen. Hoe dit werkt staat afgebeeld in Figuur 1 – Workflow cyclus (wat de workflow-stappen precies inhouden is stof voor een volgend artikel).

Figuur 1 - Workflow cyclus

Om deze workflow-stappen te organiseren in hapklare - en planbare - brokken worden deze in fases georganiseerd zoals afgebeeld in onderstaand Figuur 2 – DMA Fases:

Figuur 2 - DMA Fases

Wanneer een fase te lang of complex is kan je deze opdelen in iteraties. Bijvoorbeeld Constructie 1, Elaboratie 2. Iteraties dienen vooral resultaatgericht te zijn: iedere iteratie moet een duidelijke deliverable hebben, oftewel een op te leveren deelproduct. Voorbeelden hier van zijn: proof-of-concepts; software releases; uitwerkingen van features; documentatie. Iedere deliverable moet weer aantoonbaar verder zijn (meer features of detaillering bevatten) dan de vorige.

DMA helpt ons dure fouten te voorkomen. Als we DMA niet grondig toepassen maken we geen progressie en blijven we dezelfde fouten maken. En daar zijn we niet de nummer 1 Microsoft ontwikkelaar voor.

1 Oscar Wilde (1854 - 1900), Lady Windermere's Fan, 1892, Act III

2 http://www.wired.com/software/coolapps/news/2005/11/69355

ALT = 'Mystery Visitor'

2007-05-29T15:21:00Z

Mystery Visitors in hotels en restaurants gebruiken en beoordelen produkt en dienstverlening zonder bekend te maken wie ze zijn en wat ze doen. Zij rapporteren aan hun opdrachtgevers de stand van zaken voor wat betreft service, bediening en de kwaliteit van eten en drinken, kamers en openbare ruimtes. Hieruit trekken de opdrachtgevers hun conclusies en sturen bij waar nodig. Voor het personeel kan de hele actie ongemerkt voorbij gaan of hun ontslag betekenen.

Bovenstaande is vergelijkbaar wat usability expert Jared Spool doet in zijn usability tests. Voor een geldbedrag mogen testpersonen op een bepaalde site een eigen doel stellen en dat proberen te bereiken. Opmerkelijk is hoe weinig personen dit daadwerkelijk lukt. Jared Spool noemt het ‘het 7-11 Milk Experiment’.

Hoe groot is de kans dat iemand met de opdracht en het geld om melk te kopen een winkel binnengaat die melk verkoopt vervolgens ook daadwerkelijk met melk naar buiten komt? In de normale wereld vinden we het niet vreemd dat het slagingspercentage de honderd nadert, maar online komen we niet eens in de buurt. In feite komt het neer op een percentage van 30%.

Tijdens het uitvoeren van deze test worden testpersonen gadegeslagen en zonodig om uitleg van hun handelen gevraagd. In veel gevallen brengt dit ‘showstoppers’ aan het licht die het behalen van de doelstelling verhinderen. Zo worden verschillende aanleidingen gevonden voor verbeteringen die aan de opdrachtgever worden gerapporteerd.

Op het internet is het eenvoudig om de stastistische gegevens van een bezoeker vast te leggen. In feite zijn er zoveel van die gegevens beschikbaar dat het moeilijk is om er zinvolle informatie uit te halen. De keuze lijkt te zijn om het of bij oppervlakkige bezoekersaantallen te houden of helemaal de diepte in te gaan met alle data die over een bezoeker kan worden vastgelegd.

In het eerste geval zegt de informatie weinig over de bezoeker zelf, maar geeft wel een indruk van de populariteit van een site. In het andere geval blijkt het een hele kunst om alle beschikbare data samen te brengen tot een bepaald profiel.

Klikpaden, sessieduur, binnenkomst en afhaakpagina’s zeggen iets over de route die een bezoeker door de site aflegt. Daadwerkelijke conversie en omzet zeggen iets over vertrouwen en de beslissingen die de bezoeker neemt op een site. Door dit soort gegevens te koppelen aan een IP-nummer of een geregistreerde gebruiker kan een uitgebreid bezoekersprofiel worden samengesteld.

Een andere aanpak is field research en user modeling. Deze aanpak gaat pro-actief op zoek naar representieve gebruikers van software en onderzoekt de persoon, de context en het doel van die persoon in relatie met het produkt of dienst die in software aangeboden wordt. Dit houdt vaak in dat mensen thuis of op hun werkplek bezocht worden, dat hun omgeving en de hulpmiddelen waarmee ze werken worden meegenomen in het onderzoek en dat een persoonlijk interview gecombineerd wordt met observatie van de uitvoering van relevante taken.

Het resultaat leidt bijvoorbeeld tot een Top 10 lijst van eigenschappen, randvoorwaarden en wensen. Ook kan dit soort onderzoek de juiste basis leveren voor een ander type bezoekersprofiel: een persona.

Een persona is geen gemiddelde bezoeker maar een representatie van een typische bezoeker. Een persona en zijn doel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een primair persona heeft een doel op de site dat niet door andere typische gebruikers wordt gedeeld en dat aansluiten op de business case en de belangrijkste schermen van de site. Andere personas hebben secundaire doelen en hebben daarvoor een specifieke interface nodig. Een persona is gebaseerd op data van veldonderzoek en wordt aangevuld met plausibele persoonlijke details. Dit resulteert in een beschrijving van een persoon waarvan je je goed kan voorstellen dat je die kent.

Met behulp van profielen en persona’s worden bezoekers minder mysterieus. En wordt het mogelijk om websites te ontwerpen op een manier die een bezoeker echt verder helpt.

ALT= ‘Tien tekenen van de tand des tijds’

2007-03-14T11:01:00Z

Natuurlijk kan software niet verouderen. Je ziet wel eens dat bij een opdrachtgever nog software draait uit de jaren ‘80. Maar dat zijn vaak bedrijfskritische systemen die niet zomaar weg kunnen en hun werk nog prima doen. Wat je wel ziet is dat we er met de nieuwste software qua user inferface flink op vooruit zijn gegaan.

Zwarte of blauwe schermen zijn verdrongen. Grote monospaced letters zien we alleen in een DOS box. Een resolutie van 80x25 karakters verhoudt zich niet tot 1280x1024 pixels van nu en 16 systeemkleuren niet tot de 16,7 miljoen van 24 bits kleurendiepte. In de loop der jaren is veel software gebouwd die talloze problemen in administratie en productie oplosten. Sommige software is vervangen maar de achtergebleven verouderde applicaties hebben veel interface- en usability kenmerken die niet meer actueel zijn:

Geen schalende interface. De positie van elementen op het scherm ligt door de vroegere wijze van programmeren vast. Dat betekent dat dergelijke applicaties geen gebruik maken van grote schermen en resoluties, dat de lettergrootte niet aanpasbaar is en dat de ruimte voor de applicatie niet optimaal gebruikt wordt.
Geen verlopende kleuren. Kleuren die van de ene naar de andere kleur verlopen, maken een applicatie modern. “Battleship Gray” is uit. Natuurlijk zijn niet alle kleuren geschikt voor het gebruik in interfaces maar het gebruik van verlopen in de schermen maakt dat een applicatie er fris uitziet.
Geen transparantie. Nu Vista met het Theme ‘Aero’ de toon heeft gezet, is transparantie moeilijk weg te denken in interfaces. Gebruik van transparantie levert mooiere overgangen op en de mogelijkheid van veel fraaiere visuele effecten zoals spiegelingen en glans.
Geen Themes. Een voorwaarde voor een moderne applicatie is het voldoen aan de voorwaarden om de standaard Vista Themes toe te passen en om eigen Themes in te voeren die eindgebruikers kunnen selecteren. De aansluiting van het uiterlijk van een applicatie op de smaak van gebruikers vereenvoudigt de acceptatie.
Geen Typografie. Gebruik van andere lettertypes dan de systeemfonts geeft een applicatie een eigen karakter en een eigentijdse sfeer. Door zelf fonts mee te leveren met de applicatie wordt een programma beter herkenbaar en komt, door het effectief toepassen van typografie, de boodschap beter over.
Geen realistische iconen. Een moderne Windows versie vergroot 32x32 pixels tot het huidige formaat van 256 pixels in het vierkant. Kleine iconen worden zo blokkerig en lelijk terwijl met de nieuwe formaten en kleurendiepte bijna fotorealistische iconen mogelijk zijn.
Geen Animatie. Niet alle interfaces zijn gebaat bij animerende onderdelen, maar het toevoegen van animatie aan een interface geeft het wel een extra Wow effect. Het openen en sluiten van vensters, openschuiven van panelen en gloeien van buttons kan gebruikers helpen in gebruik van de software en bepaalt mede de User Experience.
Teveel message boxen. Van message boxen zijn er sowieso te veel. De meeste van die informatie kan ook elders in de UI een plekje krijgen. Vista en ook XP gebruiken daarom Common Dialogs en Task Dialogs met standaard ‘don’t show this again’ checkboxes. De Common Dialogs passen bij het nieuwe besturingssysteem en de Task Dialogs geven ruimte voor een betere presentatie van de informatie en flexibelere manier van programmeren.
Geen Ribbon. Met de introductie van de Ribbon in Office is een nieuw idioom in User Interface design ontstaan. Gebruik maken van een menu en toolbars is nog steeds goed mogelijk, maar waarom zou je Microsoft niet volgen en een Ribbon interface implementeren? Bij de gratis licentie voor gebruik van het ontwerp krijg je een specificatie van exacte werking cadeau.
Geen juiste Tone-of-Voice. Computer jargon en onbeleefde taal is uit. De eindgebruiker krijgt nergens meer de schuld van maar wordt toegesproken in positief gestelde taal. Tijd om de bezem te halen door de teksten van foutmeldingen.

Dit alles leidt tot de aanbeveling dat bij het opnieuw onder handen nemen van een User Interface eerst designers worden gevraagd en daarna programmeurs. Nieuwe tools als Expression Blend maken het designers en programmeurs mogelijk beter samen te werken aan de creatie van een frisse, actuele interface.

Brute Force (2) - Euler’s Conjecture

2007-02-25T13:49:00Z

Leonhard Euler, the magnificent 18th century Swiss mathematician, was unable to prove Fermat’s Last Theorem, as we mentioned in the previous episode. The story goes that he sent a friend to Pierre Fermat’s house (who had been dead for almost eighty years by that time) in the hope of finding, in some crumbling document, a glimpse of the “marvellous proof” so cruelly withheld from the world’s scrutiny. But no, nothing, gar nichts…

Leonhard Euler is the mathematical equivalent of Johann Sebastian Bach, being highly gifted, hard working and excessively fertile – speaking both in literal and figurative terms. He fathered about thirteen children, and he is said to have been able to perform difficult calculations while dandling one of them on his knee. Euler is the genius who solved the so-called Basel Problem (the Swiss town of Basel being a centre of mathematics at the time, though Euler himself spent most of his working life in St Petersburg and Berlin). The Basel Problem can be described as – what is the solution of the next sum:

Well, what would you think? Does it run off to infinity? The number of terms is certainly endless. Does this mean that the sum is also infinite? Or is it that this sum, asymptotically, approaches some fixed number? And if so, what number?

Apart from finding that the second answer was indeed correct, Euler also provided his audience with the proper term – which here I will write with a capital sigma for the sum:

This is a really perplexing outcome! Having the ratio between the radius and the circumference of a circle returning in a sum like this! It is true beauty, call it a stroke of God’s brush…

Leonard Euler – excessively fertile in all respects

If Euler was unable to prove Fermat’s Last Theorem, he nevertheless managed to generalize it. A software developer would use the term “making it more generic.” Before I really go into this, I want to mention the fact that, in the present day, Fermat has been fully generalized. The question then becomes: – how many terms do you need on the left side, and how many terms do you need on the right side in order to find solutions for whole numbers having n as an exponent? In order to describe these equations, a simple threefold notation is used (n, m, k) – in which n is the power, and m and k are respectively the number of terms at the left and the right side.

Are you still with me?

So the (3,2,2)-problem can be rephrased as – are there any solutions for whole numbers for:

a³+ b³ = z³ + y³

Well, yes. In the next example (one suffices of course) the two terms on both sides sum up to 1729:

12³ + 1³ = 10³ + 9³

What about (3,3,1)? Also here the answer is positive. For example:

3³+ 4³+ 5³ = 6³

And what about higher powers? It is not difficult to see that you can guarantee a solution simply by making the number of terms on one the sides large enough. Starting from a found solution you then can start reducing the number of terms on one of the sides, examining where things start to get troublesome. Where lies the frontier between the solution and the no-solution area? What is the shape of this landscape? Here, the computer comes in. Quite a lot of energy has been spent on charting this domain – for instance, take a look at http://euler.free.fr/index.htm.

Now back to Euler. It was his conjecture that, assuming the number of terms on one of the sides to be equal to one, the number of terms on the other side must equal the power governing the equation. To take the simplest, that is, the 4^th power as an example – Euler’s Conjecture states that there are no solutions for whole numbers for:

a⁴ + b⁴ + c⁴ = z⁴

Using the notation we mentioned above – equations of type (n, k, 1) will only allow solutions if k >= n.

Well, what you think? Is this conjecture true? Aesthetically, I would say yes. If the universe is ordered in such a way that π can crop up in a sum of reciprocal squares, than also this conjecture made by Euler – for he made quite a number – is likely to be true. Yet, to the consternation of a great number of mathematicians, and only in a world in which computers exist, it turned out that this conjecture could be disproved by numerical examples.

Brute Force (1) - Fermat’s Last Theorem

2007-02-23T12:54:00Z

What role do computers play in cracking age-old mathematical problems? Which are the problems that computers can really attack? And when they can, how does performance matter? Brute Force is a series about computers and mathematics.

In the beginning of April 1994 an email had been circulating among mathematicians, announcing the fact that Fermat’s Last Theorem had been disproved by Noam Elkies. Still, in the summer of 1993, Andrew Wiles, in a triumphant lecture at the Newton Institute at Cambridge, had claimed that the Fermat challenge, after some 350 years, had been tackled. The audience raised to offer Wiles a standing ovation. Shortly after, the media plunged into the event. “’At Last, Shout of ‘Eureka!’ in Age-Old Mystery” was the headline of a front-page article in the New York Times’ edition of June 24th 1993. The magazine People ventured to offer Andrew Wiles – together with Oprah Winfrey and Princess Diana – a place among “the 25 most intriguing people of the year.” However, the article in which the proof was to be published was postponed time and again. Reviewers had discovered a serious flaw in Wiles’ proof.


Pierre de Fermat	Andrew Wiles

Wishfulfillment and nightmare, as Andrew Wiles must know, are close neighbours. It all sounds like a Roald Dahl suspense story. But we are writing genuine math history. Pierre de Fermat was a highly gifted amateur, who in 1629 stated in the margins of a copy of a Greek math-book, that he had found a marvellous proof for the fact that there is no solution for the next equation if n is larger than 2:

xⁿ + yⁿ = zⁿ

In the next episode we will say a few more things about this type of equations, yet anybody who is still able to remember some high school mathematics, will recognize the contours of Pythagoras’ theorem. If n = 2 there certainly are solutions, the best known being:

3² + 4²= 5²

What Fermat contended was, that if you replace the squares by higher powers, this equation would yield no solution for whole numbers whatsoever. Unfortunately he failed to offer a proof for his claim. Fermat’s excuse was that the margin in which all had to be scribbled down was too small.

Fermat’s Last Theorem earned its name only in later times. It is certainly not a kind ingenuous mathematical swansong - on the contrary, the theorem forms part of Fermat’s juvenalia. The word “last” was inspired by the way the theorem was unsolved, in contrast with all other contentions Fermat made, most of which were provable and true.

Things ended well for Andrew Wiles. He managed to repair and complete his proof. The e-mail we mentioned earlier was a hoax. Any message posted within the mathematical community at the beginning of April should be marked as highly suspect. The paragraph announcing the disproof of Fermat’s last theorem is a gem of mathematical parody-prose:

The main idea seems to be a kind of Heegner point construction, combined with a really ingenious descent for passing from the modular curves to the Fermat curve. The really difficult part of the argument seems to be to show that the field of definition of the solution (which, a priori, is some ring class field of an imaginary quadratic field) actually descends Q.

I wasn’t able to get all the details, which were quite intricate…

This is the type of language that is indeed capable of fooling present-day mathematical pioneers. It is worthwhile to observe that in this specific mail no mention is made of computers at all. The share of computers in busting theorems is smaller that you would expect as a mathematical layman. This unexpected secondary role of brute computation will be highlighted in our next episode, devoted to what Euler conjectured, related to Fermat's theorem.

The quote is taken from Simon Singh's wonderful Fermat's Last Theorem. Singh also directed an award-winning documentary about Andrew Wiles.

Hoe ziet de vertaling van intranetvisie naar werkend intranet eruit?

2007-01-31T22:06:00Z

De visie van een intranetomgeving wordt door ondernemingen en overheidsinstellingen steeds vaker in lijn gebracht met de organisatiedoelstelling voor de (midden)lange termijn. Door deze ‘samensmelting’ wordt de vertaling van intranetvisie naar concrete implementatie (zowel technisch als organisatorisch) erg opportuun. Echter, door deze samensmelting is het vaak lastig om een helder ontwikkeltraject vorm te geven. Wat zijn de prioriteiten en welke stappen dienen er genomen te worden? In deze blog wil ik een richting geven aan dit vraagstuk.

Strategisch kader

Een intranetvisie dient op hoofdlijnen een afspiegeling te zijn van de strategische doelstellingen zoals geformuleerd door het management. Door aansluiting te vinden bij de richting van de organisatie wordt juist een gedragen visie geformuleerd. Doordat intranetomgevingen tevens meer en meer een actieve rol spelen binnen werkprocessen is structureel inzicht van de huidige situatie gewenst. In het verlengde hiervan is het maken van een rondgang door de organisatie van essentieel belang. Dit ter duiding van de uitdagingen binnen de (relevante) procesgang en het realiseren van een organisatiebrede accepatie. Deze uitdagingen staan immers aan de basis van de visievorming. Aan de hand van bovengenoemde inventarisatie wordt het kader vastgesteld dat als leidraad dient voor de visiebepaling. Daarbij wordt de organisatorische ambitie mede getoetst aan het Intranet Fasering Model. Deze uitkomsten te samen vormen de inhoud van waaruit de definitieve visie wordt geformuleerd (zie blog mei 2006).

Plateauplanning

De geformuleerde visie als zijnde de gewenste situatie is niet in één tijd te realiseren. Het is zinvol om intranetontwikkeling langs een aantal plateau’s te laten verlopen. Een plateauplanning is derhalve een methodiek om intranetontwikkelingstrajecten gestructureerd in te richten en te prioriteren. De plateauplanning is gebaseerd op twee pijlers: prioriteit en raamwerk. Door te werken aan de hand van prioriteitstelling worden projecten getoetst en in tijd gevalideerd. Daarnaast is het een raamwerk om projecten duidelijk te positioneren. De bepaling van de plateau’s wordt gedaan door de intranetvisie als ‘horizon’ te nemen en vervolgens een realistisch groeipad te schetsen aan de hand van de aanwezige organisatorische randvoorwaarden. Na accordering van de plateau’s worden deze vervolgens voorzien van concrete projecten. Het eerste plateau wordt vaak reeds uitgewerkt in een heldere projectkalender, waarin de elementen tijd en bemensing worden meegenomen.

Deelgebieden

De programma’s en projecten die in de plateauplanning worden vastgesteld, zijn onderverdeeld naar vier deelgebieden: proces, technologie, structuur en mensen. Dit op basis van de strategie zoals in het visietraject bepaald. Het deelgebied proces staat voor de relevante werkprocessen (als onderdeel van het bedrijfsmodel) zoals geformuleerd in de scope. Technologie heeft betrekking op de technologische platformkeuze en de applicatieve link richting de benoemde werkprocessen. De deelgebieden structuur en mensen geven invulling aan de borging binnen de organisatie en bieden duidelijkheid aangaande de taken,bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de betreffende medewerkers.

Belangrijk: deze deelgebieden worden per plateau projectmatig ingevuld en zijn aldus een levend document. Dit betekent dat de projecten binnen de deelgebieden in tijd dienen te worden getoetst en gevalideerd. De plateau’s zijn derhalve ook beslismomenten in het ontwikkeltraject.

Conclusie

Door een gefaseerd ontwikkeltraject uit te zetten, voorzien van meerdere plateau’s, wordt een evenwichtige en stapsgewijze vertaling gemaakt vanuit intranetvisie richting implementatie. Door gebruik te maken van plateauplanning wordt op basis van prioriteit invulling gegeven aan het realiseren van de doelstellingen zoals geformuliseerd in de visie. Per plateau zijn concrete programma’s en projecten geformuleerd welke houvast bieden richting de toekomst en helder inzicht geven in de status van het realisatietraject.

Zinloos geweldige applicaties - 2

2006-11-21T09:09:00Z

In een vorige column over Rich Internet Applications schreef ik over Windows Presentation Framework (WPF) dat de eerst demo's indrukwekkend zijn, maar de techniek nog een lange weg te gaan had. En dat het niet zo zijn kan dat hoe geweldiger de software eruit ziet, hoe zinlozer het werkt.

Intussen is .NET 3.0 framework officieel uitgebracht een Expression Interactive Designer in een meer gevorderde versie. Macawers hebben hun eerste praktijkervaring opgedaan en zijn enthousiast. Ook al is WPF een van de vijf onderdelen van .NET 3.0, het is voor interface designers en eindgebruikers het belangrijkste onderdeel omdat het bepalend is voor de presentatielaag van komende Windows én Web applicaties.

Dankzij de kracht van WPF bestaat de kans dat de komende jaren computerschermen uitermate irritant worden. Dat ondanks de waarschuwingen van Microsoft, interfaces van features worden voorzien alleen maar omdat het kan. Dat is op zich niet nieuw, maar deze keer gaat het om de presentatielaag. En die zien we allemaal. Irritante animaties in je ooghoek, geen controle over de besturing van 3D interfaces, felle verlopende kleuren en willekeurig gekozen lettertypes. WPF is een doos van Pandora als we zo interfaces bouwen alleen maar omdat het kan. Want WPF kan heel veel:

XAML - Extensible Application Markup Language is de declaratieve XML taal waarin UI designers via tools als Expression Interactive designer interfaces ontwikkelen. Het wordt met een CodeBehind in C# of VB gecombineerd bij het compileren naar binary BAML.
WPF werkt met vectoren in plaats van bitmaps. Afbeeldingen in vectoren worden als wiskundige formules opgeslagen en zonder kwaliteitsverlies haarscherp op alle groottes op een beeldscherm neergezet.
UI Controls in WPF volgen het uiterlijk van de nieuwe Vista Themes en er zijn er in XAML meer beschikbaar dan we van HTML gewent zijn. En in WPF kan je er meer mee.
Moderne Windows applicaties volgen de User Experience Guide van Microsoft en de indrukwekkende Themes van Vista. Maar eigen themes zijn ook heel goed mogelijk.
Animatie is ingebouwd in WPF. Hiermee kunnen subtiel (en minder subtiel) onderdelen van het scherm in beweging gezet worden.
3D is onderdeel van Presentation Foundation en dit biedt ongekende mogelijkheden om de hele interface of onderdelen ervan echte diepte mee te geven.
XBAP staat voor XAML Browser APplication en maakt het mogelijk om programma's in een sandbox in een browser te draaien. Binnen een organisatie kan een XBAP met Full Trust hetzelfde als een Windows applicatie. IE7 heeft ingebouwde ondersteuning voor XBAP en IE6 via een plug-in.

Al met al genoeg aanleiding om snel aan de slag te gaan met XAML. Binnenkort kunnen we er niet meer omheen, als Vista de standaard OS wordt en WPF/everywhere als subset van WPF beschikbaar komt voor webdesigners. Vanzelfsprekend biedt deze nieuwe technologie veel mogelijkheden:

De Vector basis van WPF wil niet zeggen dat JPEG en GIF bitmaps onbruikbaar zijn geworden. Wel dat veel van het uiterlijk van een scherm rechtstreeks in XAML gecodeerd wordt. Zo worden verlopende kleuren, transparantie en spiegelingen als vanzelfsprekend onderdeel van een nieuwe beeldtaal. Dit maakt het creëren van applicaties die met de resolutie van het beeldscherm of de grootte van het venster meeschalen veel eenvoudiger. Op Vectoren gebaseerde UI's met Device Independent Pixels schalen van de kleinste schermen tot de hoogste resolutie en blijven haarscherp en volledig operationeel.

Behalve standaard interface controls zijn er nieuwe. Het slider control is nu standaard aanwezig en kan bijvoorbeeld gekoppeld worden aan het schalen van onderdelen van de interface. Alle controls zijn vlot van een ander uiterlijk te voorzien, waarbij de werking ervan onveranderd blijft. En als alle standaard UI controls niet voldoen, is het betrekkelijk eenvoudig om controls te combineren of compleet nieuwe te bouwen.

Het is heel goed mogelijk om eigen themes te creëeren door gebruik te maken van Application Resource Dictionaries en die on-the-fly voor een organisatie-onderdeel of affiliate te wisselen.

De broncode van de applicatie bekijken is er niet meer bij. Zelfs als de software in een browser draait, kan je niet meer zien uit welke markup code de pagina bestaat. Aan de ene kant beperkt dat de verspreiding van kennis over technische oplossingen, aan de andere kant kan via software weer concurrentievoordelen behaald worden doordat de implementatie ervan afgeschermd is en alleen via bewuste Reverse Engineering te achterhalen is.

XBAP maakt de rijkdom van interface en response times van desktop applicaties bereikbaar via een Internet brower. Het combineert alle voordelen van een website met alle voordelen van een Windows applicatie. Zo is de applicatie gewoon via het Internet vanaf elke computer bereikbaar en behoudt het toch de rijke interface en snelle reactietijden die je van een Windows applicatie verwacht.

Hold your horses bij het begin van een nieuw software project en laat een Interactie en Interface ontwerper een aantal weken goed nadenken over de ideale werking en het uiterlijk van de software voor de gebruikersgroep. Zorg dat de ontwerpbeslissingen voor de eerste fase gemaakt zijn voordat developers het implementeren en laat de designer een fase op de developers vooruit werken. Samenwerking en taakverdeling van programmeurs en designers is verbeterd, waardoor parrallelle trajecten voor design en implementatie van de User Interface binnen bereik komen.

Op deze manier is de kans groter dat uw software echt geweldig wordt en niet zinloos geweldig.

ALT= 'Huisstijl deel 2: Design out of the Box'

2006-10-26T10:17:00Z

Voor BDO Accountants maakte ik een designvoorstel dat heel trendy was. Volgens de ongeschreven regels van Web 2.0 met ronde hoekjes, zachte schaduwen en glimmende oppervlakken. Het logo stond op een 3D blokje, spiegelend in het oppervlak waar die op stond. Helemaal niet volgens de duidelijk beschreven huisstijl van BDO. Eén van onze andere designvoorstellen, wel conform de huisstijl, is nu geïmplementeerd in het Intranet.

Het uiterlijk van de nieuwe versie van SharePoint is best mooi. Zeker in vergelijking met SharePoint 2003 is de vormgeving van de standaard software voor een intranet van Microsoft aanzienlijk verbeterd. Aansluitend op visuele thema’s die te vinden zijn in de bèta’s van Word, Outlook en Vista, heeft Microsoft Office SharePoint Server 2007 (SharePoint 2007) een verlopende achtergrond en een illustratie van een boog links en bovenin het scherm. Bovendien komt er een groot aantal zogenaamde Themes beschikbaar die qua lay-out niet afwijken van de standaard maar wel een eigen kleurpalet hebben. Op zich best mooi, maar is dit de vormgeving die u wilt voor uw Intranet?

Deze eigen vormgeving voldoet immers per definitie niet aan uw eigen, unieke huisstijl. Sterker nog: de standaard vormgeving houdt geen rekening met de wens om een huisstijl te implementeren. Er is geen ruimte gereserveerd voor uw bedrijfslogo en geen functionaliteit om die eenvoudig toe te voegen. De kleurpaletten die de Themes gebruiken zijn niet afzonderlijk beschikbaar en er is geen functionaliteit voor het beheren ervan. Er is geen centrale instelling voor lettertypes en de toepassing van fonts in SharePoint 2007 is tamelijk lukraak. Waarschijnlijk is er meer reden om uw huisstijl door te zetten in uw externe dan in uw interne communicatie, maar wie wil een intranet dat niets van de huisstijl van het bedrijf heeft? BDO in ieder geval niet.

Het kost veel moeite om het standaard ontwerp van SharePoint 2007 aan te passen. Vooral de lay-out is een probleem. Grote ingrepen kunnen onvoorziene gevolgen hebben in andere pagina’s met totaal andere functionaliteit. Wat links staat, kan maar beter links blijven. Gelukkig heeft SharePoint 2007 elders op het scherm de mogelijkheid om webparts te plaatsen en te verplaatsen. Maar één webpart vormgeven is álle webparts vormgeven. Er kan er niet één zomaar een afwijkend uiterlijk hebben.

Op het kruispunt tussen de lay-out beperkingen van SharePoint en de kleur en typografische beperkingen van een huisstijl blijft bar weinig speelruimte over voor een origineel ontwerp. In het geval van Staatsbosbeheer, waar de design voorstellen exact volgens nieuwe huisstijl met de beperkingen van SharePoint gecombineerd werden, leken de aanvankelijke ontwerpen aanzienlijk op elkaar. Uiteindelijk is er toch een fris ontwerp uitgekomen dat én de huisstijl volgde én goed in SharePoint te implementeren bleek.

Een huisstijl heb je om een consistente uitstraling te garanderen. En SharePoint neem je om de functionaliteit en flexibiliteit die het je biedt voor een intranet. Maar het blijft opmerkelijk hoe lastig het is om een huisstijl in SharePoint te implementeren. Desondanks is dit ons wel altijd gelukt.

Het blijkt bijvoorbeeld mogelijk om het icoontje dat naast de website titel staat als bedrijfslogo toe te passen. De 124 verschillende plekken in de Stylesheet waar lettertypes bepaald worden, kunnen snel doorzocht worden om de juiste fonts te plaatsen. Dat geldt ook voor kleuren, hoewel meer zorg nodig is om de juiste kleuren op de juiste plekken te tonen. Met de ervaring van de designers van Macaw is het dus wel mogelijk om Masterpages en Stylesheets aan te passen. Hiermee wordt een SharePoint intranet volgens uw eigen huisstijl toch mogelijk. Of het nu trendy is of niet.

Windows SharePoint Services 3: Less is More

2006-09-12T10:22:00Z

Het grootste probleem bij het werken met SharePoint 2003 (zowel de Portal Server als de gratis Windows SharePoint Services) was eigenlijk niet het ontbreken van functionaliteit, maar de overvloed van functionaliteit. Er zat een grote hoeveelheid mogelijkheden onder de motorkap, waavan bij de meeste organisaties maar een klein deel wordt gebruikt. Niet altijd hetzelfde deel, maar toch. Door de veelheid aan linkjes en menu items werd het systeem voor veel gebruikers (inclusief ondergetekende) onoverzichtelijk. De typisch gebruiker van WSS 2 wende zich aan bepaalde paden door het systeem en bleef voorzichtigheidshalve van alle andere knopjes af.

Dit gedrag is heel erg jammer. Een goede, productieve werkomgeving laat nuttige opties prominent zien en nodigt uit om de andere opties ook eens te proberen. Een systeem met zo veel opties dat het je duizelt doet dat niet. Opties die niet blijken te werken als je het eens probeert ("Access denied") zijn nog erger.

WSS 3 (en het Microsoft Office Server System 2007 dat hierop gebouwd is) hebben nog veel meer opties en functies dan de vorige versie, maar toch is het hierboven beschreven probleem bij deze versie rigoreus aangepakt. En wel door twee belangrijke verbeteringen:

Opties waarop je geen recht hebt zijn onzichtbaar.
Eindelijk! Je zou denken dat je daarmee begint, maar Microsoft heeft het bij versie 3 van het product dan toch daadwerkelijk geïmplementeerd. Alleen opties waarop de gebruiker rechten heeft worden getoond. Dit gaat een deel van het probleem verhelpen.
Features kunnen aan- en uitgezet worden
In WSS 3 wordt functionaliteit verdeeld in "features" een feature is een combinatie van templates, web parts, workflows, onderhoudsschermen, etc. die bij elkaar horen. Een feature kan op de server geïnstalleerd worden en daarna via de beheersschermen aan- en uitgeschakeld worden. Ook alle standaard features die in WSS en MOSS aanwezig zijn, zijn verdeeld in features. Dit betekent dat we eenvoudig onderdelen die in een organisatie toch niet gebruikt worden kunnen uitschakelen, zodat ze in de User Interface ook geen ruimte meer innemen en gebruikers niet in verwarring kunnen brengen.

Bij WSS implementaties zal voortaan eerst een lijst worden gemaakt van welke bestaande features toch niet gebruikt worden. Deze features worden uitgeschakeld. Daarna worden alle wijzigingen (in pagina design, extra functionaliteit, koppelingen met bestaande bedrijfssystemen, etc...) uitgevoerd als features. Features kunnen eenvoudig door een beheerder geïnstalleerd worden en WSS zorgt er voor dat alle benodigde stappen voor het inschakelen van de feature worden uitgevoerd. Zo wordt in het geval van een web farm (meerdere webservers) automatisch de feature over alle server verspreid.

Door strikt gebruik te maken van het feature framework kunnen WSS oplossingen veel minder 'clutter' bevatten en alleen die functies aanbieden die voor de organisatie van belang zijn. En dat terwijl er toch meer standaard functies in de doos zitten!

ALT= ‘Huisstijl Deel 1: Web Style Guide’

2006-09-06T11:44:00Z

Regelmatig krijg ik van opdrachtgevers een uitgebreid en indrukwekkend huistijl handboek. Klanten investeren in een ontwerp voor een beeldmerk en richtlijnen voor kleur, lettertype en beeldelementen, waarvan het huisstijl handboek de neerslag is. Wat ook vaak voorkomt is een elektronische versie in de vorm van een Powerpoint presentatie of PDF.

Normaal is er in een dergelijk handboek een hoofdstuk ‘Digitaal’ of ‘Interactief’ aangemaakt maar niet ingevuld. Of er is maar één pagina in het hoofdstuk aanwezig waarvan de inhoud summier of gewoon verouderd is.

De regels voor internet vormgeving zouden dan in een latere versie geleverd worden die er niet vaak komt omdat de opdrachtgever niet nóg een factuur wil zoals voor de eerste fase van een huisstijl project. Als die versie er wel komt, blijkt de ‘Web Style Guide’ incompleet of niet adequaat. Bijvoorbeeld omdat het voornamelijk regels voor PowerPoint presentaties bevat of uitsluitend regels voor passieve elementen van een website:

Vaste onderdelen van Web Style Guide voor Visual Design:
Logo.
Lettertypes.
Kleurpalet.
Fotografie en illustratie.
Lay-out: Regels voor vormgeving van gebieden voor bepaalde functies, witruimte.
Uiterlijk van de buttons en iconen.

Een huisstijl ontwerpen is onderdeel van het domein van grafisch ontwerpers. In mijn woordenboek komt het woord grafisch van grafiek, met associaties naar houtsnede, etsen en litho’s, resulterend in drukwerk/print. Grafisch ontwerpers zijn zelden webdesigners, maar velen denken dat ze het wel kunnen. Wat is er nou helemaal voor verschil tussen papier en scherm? Typografie, coloriet, compositie en lay-out zijn allemaal hetzelfde op papier en scherm, toch?

Op Art & Culture vond ik:
“ The web designer is always in the odd position of anticipating the unknown while navigating the multiple. That is, whereas the graphic designer reigns over a page which is more or less a stable page (...) the web designer reckons with the realm of the hyper: pages leap to and fro according to the whim of the user. In a sense, then, what distinguishes the web designer from the graphic designer is that the web is an explicitly temporal creature: a web site only reveals itself over time. In fact, the pages of a web site (and “pages” is certainly the wrong word) can never stand side by side, sharing the same space, sharing the same moment. The web is three-dimensional, but the third dimension is not depth but time. The web designer is an architect of experience, leading the user here and there, anticipating her next move, and seducing her with the twinkle of a banner or the delicacy of a flashing arrow. The web designer is part info architect, part graphic designer, part programmer, part wizard of Time and Vision.”

Duh! Het voornaamste verschil is natuurlijk de passiviteit van een tijdschrift ten opzichte van de interactiviteit van een website. En die Interactiviteit behoeft een serieus interactie ontwerp. Maar hoe zet je dat in een Style Guide?

Vaste onderdelen van Web Style Guide voor Interaction Design:
Concept.
Visie van het interactie ontwerp.
Structuur en Informatie
Architectuur.
Basiswerking interactie en navigatie.
Detail werking van modules en uiterlijk van alle interface objecten in alle mogelijke staten (highlight, geselecteerd, open, dicht, etc).

Bij Macaw heet de Web Style Guide daarom niet voor niets een Form & Behavior Specification.

Behalve het uiterlijk (form) is ook de werking (behavior) van een website belangrijk voor de totale beleving van de site. Beiden krijgen dan ook uitgebreid aandacht in een Web Style Guide.

Want een huistijl is meer dan drukwerk alleen en juist de interactiviteit van websites geeft de kans om indrukwekkend en overtuigend te zijn ten opzichte van prospects.